Home » دسته‌بندی نشده » کلید ها و سکسیونرهای قدرت

کلید ها و سکسیونرهای قدرت

معرفی

مهندس مهدی رمضانی

-مشاور و طراح تاسیسات و تجهیزات الکتریکی در زمینه های:

-طراحی پست های فشار متوسط و تابلوهای توزیع و حفاظت های الکتریکی

-انتخاب موتورها ،ژنراتورها ، ترانسفورمر های قدرت و تجهیزات

-عیب یابی تجهیزات الکتریکی

-بهینه سازی مصرف انرژی الکتریکی

موبایل:۰۹۱۵۳۱۰۷۳۹۷
ایمیل:mramezani@iranelectrical.com

کلیات

کلیدهای فشار قوی به منظور قطع و وصل مدار در سیستم های فشار قوی به کار می روند. این کلیدها تجهیزات فشار قوی را به شبکه وصل و یا از شبکه ایزوله میکنند. کلیدهای فشارقوی باید بتوانند هر نوع جریانی را اعم از جریان های کوچک نظیر جریان مغناطیسی ترانسفورماتور بدون بار تا بزرگترین جریانی که ممکن است در شبکه به وجود آید را از خود عبور دهند. همچنین در حالت قطع نیز باید بتوانند ولتاژ اعمال شده به کنتاکت های کلید را تحمل کنند بدون این که جرقه ای بین آن ها به وجود آید.

پاره ای از کلیدهای فشارقوی تنها جهت ایزوله کردن و قطع مکانیکی سیستم ها به کار برده می شوند ، این نوع از کلیدها توانایی قطع جریان را ندارند. پاره ای دیگر نیز به گونه ای ساخته شده اند که می توانند جریان های عادی و اتصال کوتاه را در کوتاه ترین مدت، قطع و یا وصل کنند. از عمد ه ترین مباحث و مشکلات موجود در این کلیدها، از بین بردن قوس الکتریکی ایجاد شده موقع قطع کلید است.

در موقع قطع کلید بر اثر اختلاف ولتاژ بین کنتاکت ها و میدان های الکتریکی ایجاد شده، محیط اطراف کنتاکتها یونیزه شده و اجازه عبور جریان از یک کنتاکت به کنتاکت دیگر را میدهد که باعث ایجاد قوس الکتریکی در کلید میشود. خاموش نکردن به موقع این قوس میتواند باعث صدمه زدن به خود کلید و نیز شبکه ای که کلید در آن قرار گرفته شود. این کلیدها را می توان بر اساس مکانیزمی که برای قطع جرقه در نظر گرفته اند به انواع مختلفی دسته بندی کرد که هر یک دارای مزایا و معایب خاص خود می باشند.

شبکه های فشارقوی به دلیل سطح ولتاژ بالایی که در آن ها استفاده شده است دارای اهمیت ویژه ای هستند به طوری که وقوع هر گونه خطای احتمالی نظیر اتصال کوتاه در آن ها، می تواند باعث عبور جریان بسیار زیادی از اجزاء شبکه شود که این امر ممکن است آسیب جبران ناپذیری به تجهیزات استفاده شده در شبکه وارد آورد. از این رو هر گونه خطای احتمالی باید در کوتاه ترین زمان ممکن تشخیص داده شده و حفاظت های لازم صورت گیرد. برای این امر از رله ها استفاده می شود. رله ها در صورت مشاهده هر گونه خطا، فرمان قطع را برای کلید فشارقوی صادر می کنند که کلید باید مدار را در کمترین زمان ممکن قطع کند. قطع سریع و به موقع کلیدهای فشارقوی می تواند خسارات ناشی از خطا در شبکه را به حداقل برساند.

کلیدهای فشارقوی نیز مانند سایر تجهیزات، جهت صحت عملکرد و اطمینان از کارایی و افزایش عمر آن ها احتیاج به مراقبت، نگهداری و بازرسی های مرتب دارند. با توجه به اهمیت کلیدها و نیز هزینه آن ها، این بازرسی ها از اهمیت مضاعفی برخوردار بوده که باید به صورت مرتب و در بازه های زمانی مشخص بر روی کلید صورت گیرد.

امروزه انواع کلیدهای فشار قوی در اندازه ها و کاربردهای متنوعی ساخته شده و به طور گسترده در کارخانجات، صنایع و پست های الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرند.

 

 

دسته بندی انواع کلیدهای فشار قوی

کلیدهای فشار قوی برحسب وظایف و ساختمان خود، به انواع مختلف تقسیم میشوند که عبارتند از:

١‐ کلید بدون بار یا سکسیونر

٢‐ کلید قابل قطع زیربار یا سکسیونر قابل قطع زیربار

٣‐ کلید قدرت یا دژنکتور

سکسیونر وسیله قطع و وصل سیستمهایی است که تقریباً بدون جریان هستند. در واقع سکسیونرها وسائل ارتباط دهنده و یا قطع کننده مکانیکی بین سیستمها هستند بدون این که مداری را قطع و یا وصل کنند. عمل قطع و وصل سکسیونر باید بدون جرقه و یا با جرقه ناچیزی صورت گیرد. علت این امر، مجهز نبودن سکسیونر به وسیله جرقه خاموشکن است.

سکسیونرهای قابل قطع زیر بار، نوعی از کلیدهای فشارقوی هستند که علاوه بر ایزوله کردن تجهیزات در شبکه فشارقوی، دارای مکانیزمی برای قطع جرقه نیز میباشد. قدرت وصل این سکسیونرها معمولا بالاست ولی قدرت قطع آن ها پایین است، لذا این کلیدها برای قطع کردن جریان اتصال کوتاه مناسب  نبوده و برای قطع جریان نامی شبکه استفاده میشوند.

کلید قدرت یا دژنکتور کلیدی است که میتواند در موقع لزوم جریان عادی شبکه و در موقع بروز خطا، جریان اتصال کوتاه و جریان اتصال زمین و یا هر نوع جریانی با هر اختلاف فازی را به سرعت قطع کند.

کلیدهای قدرت شامل کلیدهای روغنی، کلیدهای کم روغن، کلید هوایی، کلید خلاء و کلید SF6  میشوند.

در کلیدهای روغنی، از روغن فقط به عنوان عایق استفاده میشود. به گونه ای که کنتاکتهای کلید در داخل محفظه ای پر از روغن از هم جدا و یا به هم وصل می شوند. امروزه این نوع کلیدها تقریبا منسوخ شده اند.

در کلیدهای کم روغن، از روغن فقط به عنوان عایق استفاده نشده بلکه با مکانیزمی که در آن به وجود آمده از حرکت روغن و فشار گازهای ایجاد شده در اثر حرارت جرقه، برای خاموش کردن جرقه استفاده میشود. میزان روغن استفاده شده دراین کلیدها کمتر از کلیدهای روغنی است. این نوع کلیدها  نیز امروزه در حال منسوخ شدن هستند.

در کلیدهای هوایی مکانیزم اطفاء جرقه در هوا صورت میگیرد. به طوری که از محفظه های جرقه گیر بزرگ برای خاموش کردن جرقه استفاده می شود. دراین کلیدها ممکن است از یک حلقه مغناطیسی و یا یک دمنده برای هدایت جرقه به داخل محفظه جرقه گیر استفاده شود.

از گاز هگزافلوئورید گوگرد به عنوان ماده خاموش کننده جرقه و عایق بین دو کنتاکت در کلید SF 6استقامت الکتریکی بیشتری نسبت به هوا داشته و در نتیجه در موقع قطع کنتاکت ها، استفاده میشود. گاز SF 6دارای خاصیت عایقی بهتری است. این کلیدها دارای عمر زیادی بوده و احتیاج به تعمیرات و تستهای مداوم ندارند.

در نوع دیگری از کلیدهای فشار قوی، جهت جلوگیری از ایجاد جرقه، کنتاکت ها را در یک محفظه خلأ، از هم جدا می کنند. به همین دلیل به آ نها کلیدهای خلأ گفته میشود. در این کلیدها، به این علت که  اطراف کنتاکت ها عنصری جهت یونیزه شدن و ایجاد جرقه وجود ندارد، جدا شدن دو کنتاکت، تقریباً بدون ایجاد جرقه انجام میشود.

 

سکسیونرهای غیر قابل قطع زیر بار

سکسیونرها وسایلی هستند که جهت ایزوله کردن تجهیزات فشارقوی از شبکه و برداشتن ولتاژ از آ نها به کار برده میشود. این نوع از کلیدها دارای ساختمان بسیار ساده ای میباشند و در واقع از دوکنتاکت که یکی ثابت و دیگری متحرک است تشکیل شده اند. موقع قطع کلید، کنتاکت متحرک از کنتاکت ثابت جدا شده و کلید قطع می شود. در ساختمان سکسیونرها هیچ گونه وسیله قطع جرقه در نظر نگرفته شده است و از این رو، موقع قطع، نباید از کنتاکتهای آن جریانی عبور کند. در صورتی که کلید در زیر بار یعنی موقعی که از آن جریان میگذرد باز شود، جرقه ایجاد شده موقع قطع کلید، خاموش نشده و ممکن است باعث ذوب شدن کلید و صدمه به شخص شود. از این رو برای قطع و وصل شبکه های زیر بار باید از کلید قدرت یا دژنکتور استفاده کنیم. برای قطع سکسیونر ابتدا باید کلید قدرت را قطع کرد و سپس سکسیونر را به حالت قطع برد. همچنین در موقع وصل مدار باید ابتدا سکسیونر را وصل کرد و پس از آن کلید قدرت را وصل نمود. معمولا برای اطمینان از عدم قطع سکسیونر در زیر بار، اینترلاک هایی بین کلید قدرت و سکسیونر قرار می دهند تا نتوان سکسیونر را قبل از قطع و نیز بعد از وصل کلید قدرت، در مدار قرار داد. همچنین ممکن است جهت ایمنی بیشتر، در جلوی محلی که سکسیونر نصب است از محافظ هایی استفاده شود تا امکان نزدیک شدن به سکسیونر زیر بار وجود نداشته باشد.

در سکسیونرها ممکن است برای قطع سریعتر و بهتر و نیز جلوگیری از ارتعاشات کلید، تیغه متحرک را از چند تیغه موازی بسازند. سکسیونرها در انواع تک فاز، دو فاز و سه فاز ساخته می شوند که با قرار  دادن سه سکسیونر تک فاز و دادن فرمان واحد به آن ها می توان از آن به عنوان یک سکسیونر سه فاز استفاده کرد. فرمان قطع و وصل سکسیونرها ممکن است به صورت دستی و توسط اهرم و یا به صورت موتوری صورت گیرد.

از سکسیونرها میتوان برای زمین کردن تجهیزات مختلف استفاده کرد. در این حالت با وصل کلید هر سه تیغه به هم متصل شده و زمین می شوند. قبل از وصل سکسیونر و اتصال به زمین، باید دقت نمود تا شبکه قطع باشد و سکسیونر بر روی شبکه برق دار زمین نشود. در این حالت نیز معمولا اینترلاک هایی برای جلوگیری از این امر در نظر گرفته میشوند.

از رایج ترین انواع سکسیونرها، سکسیونر تیغه ای است. دراین نوع از دو تیغه استفاده شده است که هنگام قطع کلید، تیغه متحرک عمود بر محور کلید قرار می گیرد.

سکسیونر قابل قطع زیربار

سکسیونر قابل قطع زیربار نوعی از کلیدهای فشارقوی هستند که می توانند جریان های کم و در حدود  جریان نامی کلید را قطع کنند. این کلیدها نمیتوانند جریان های زیاد اتصال کوتاه را قطع کنند. به همین جهت اغلب به همراه این کلیدها از فیوزهای فشارقوی برای قطع جریان اتصال کوتاه استفاده میشود.

قطع و وصل این کلیدها اغلب دستی است، ولی می توان آن ها را به موتور الکتریکی مجهز کرد و با استفاده از آن فرمان قطع و وصل را صادر کرد.

این کلیدها انواع مختلفی دارند که مکانیزم عملکرد آن ها نیز متفاوت است. در نوعی از آن ها کنتاکتهای اصلی از دو استوانه توخالی تشکیل شده اند که یکی متحرک و دیگری ثابت است. همچنین برای مکانیزم قطع جرقه نیز از دو کنتاکت فرعی استفاده شده است که یکی به شکل میله و ثابت و دیگری متحرک که کنتاکت میله ای شکل را به صورت گیره نگه میدارد. در هنگام قطع کلید، کنتاکت متحرک اصلی به سمت پایین حرکت م یکند. با حرکت آن، کنتاک تهای اصلی از هم جدا شده ولی کنتاکتهای فرعی همچنان به هم متصل هستند. در این حالت فنری که داخل کنتاکت ثابت اصلی قرار دارد فشرده شده است. با حرکت بیشتر کنتاکت متحرک، فنر بیشتر فشرده شده و سرانجام میله متحرک از داخل گیره خارج شده و با باز شدن فنر، به سرعت از کنتاکت متحرک فاصله می گیرد که این امر باعث باز شدن سریع کنتاکتها و قطع جرقه می شود.

به طورکلی در تمام مواقعی که نصب سکسیونر و کلید قدرت مقرون به صرفه نباشد و قدرت اتصال کوتاه شبکه به حدی باشد که بتوان فیوز معادلی برای آن بدست آورد، بهتر است از سکسیونر قابل قطع زیربار استفاده شود. البته به شرطی که فرمان وصل بسیار سریع کلید موردنظر نباشد چون تعویض فیوزهای سوخته زمان بر است.

مشخصات فنی و عوامل مؤثر بر عملکرد سکسیونرها

هر سکسیونر دارای مشخصات فنی زیر میباشد:

١‐ ولتاژ نامی: ولتاژی است که سکسیونر برای کار در این ولتاژ طراحی شده است و در موقع قطع، بین کنتاکتهای آن برقرار می باشد.

٢‐ جریان نامی: حداکثر جریانی است که در شرایط کار عادی سکسیونر، می تواند از آن بگذرد و سکسیونر برای عبور دادن این جریان طراحی شده است.

٣‐ جریان ضربه ای مجاز : حداکثر جریان ضرب های و آنی مجازی است که سکسیونر میتواند از خود عبور دهد بدون اینکه آسیبی ببیند.

۴‐ ولتاژ ضربه ای مجاز : ولتاژ ضرب های و آنی مجازی است که سکسیونر میتواند تحمل کند بدون اینکه به عایقی آن و یا خود سکسیونر آسیبی وارد شود.

۵‐ جریان قابل تحمل در کوتاه مدت: جریانی است که در زما نهای کوتاه میتواند از سکسیونر عبور کند بدون اینکه به سکسیونر صدمه بزند. مدت زمان در نظر گرفته شده برای عبور این جریان در دیتاشیت سکسیونر آمده است. این زمان بیشتر از زمان در نظر گرفته شده برای جریان ضربه ای مجاز است.

۶‐ سطح عایقی یا کلاس عایقی که بیان گر میزان استقامت عایق سکسیونر است. این مشخصه را معمولا با حروف انگلیسی نشان میدهند. هرچه کلاس عایقی بالاتر باشد، عایق قدرت تحمل ولتاژ و حرارت بیشتری را داراست.

سکسیونر قابل قطع زیربار علاوه بر موارد فوق، مشخصات زیر را نیز دارا می باشند:

١‐ جریان قطع مجاز در ضریب قدرت های مختلف : حداکثر جریانی است که سکسیونر می تواند آن را قطع کند بدون این که به آن آسیبی برسد. این جریان، برای ضریب بارهای مختلف، متفاوت خواهد بود که در دیتاشیت یا بدنه سکسیونر توسط سازنده وسیله، ذکر میگردد.

٢‐ قدرت وصل نامی کلید: حداکثر جریانی است که یک سکسیونر میتواند وصل کند بدون این که به آن آسیبی برسد.

کلید روغنی

در کلید روغنی در درجه اول از روغن به عنوان عایق استفاده می شود و به همین دلیل هرچه ولتاژ الکتریکی شبکه بیشتر باشد، حجم روغن داخل کلید نیز افزایش می یابد. بطوریکه همین حجم و وزن زیاد روغن یکی از بزرگترین معایب این نوع کلید بخصوص در مواقع بروز آتش سوزی است. تعویض و تستهای مرتب روغن کلید از دیگر معایب این نوع از کلیدها میباشد.

در این کلید، کنتاکتها در داخل محفظه ای از روغن قرار دارند. در موقع قطع کلید و جدا شدن کنتاکتها، تراکم میدان الکتریکی بین کنتاکت ها بقدری زیاد می شود که باعث شروع جرقه در آن محل می گردد. در اثر حرارت شدید جرقه، روغن تجزیه شده و ایجاد گاز می کند که بصورت حبابی اطراف جرقه را می پوشاند. گرمای لازم جهت تجزیه روغن از جرقه گرفته می شود. با جدا شدن هرچه بیشتر تیغه از کنتاکت ثابت و طویل شدن جرقه، حباب گازی نیز بزرگتر و بزرگتر می گردد و درضمن اینکه مقداری از حرارت صرف بخار کردن و تجزیه روغن می شود، در اثر ازدیاد بیش از حد طول جرقه، قوس می شکند و جرقه قطع می شود. از آ نجا که حجم حباب به وجود آمده بستگی به شدت جرقه و شدت جرقه مستقیماً بستگی به شدت جریانی دارد که کلید قطع م یکند، بنابراین فضای خالی روغن باید در ابتدا متناسب با شدت جریان اتصال کوتاه شبکه باشد. چون درصورتیکه شدت جریان اتصال کوتاه به حدی باشد که جرقه قبل از رسیدن سطح روغن به زیر درپوش منبع خاموش نشود، امکان ترکیدن منبع در اثر ازدیاد فشار داخلی وجود دارد.

کلید روغنی در سال های ١٩١٠ تا ١٩٢۵ از متداول ترین کلیدهای فشار قوی با قدرت زیاد به شمار کنار زده شده است. SF می رفت، ولی امروزه توسط کلیدهای مدرن دیگر همانند کلید خلأ و کلید ۶

کلید کم روغن

در کلیدهای کم روغن، از روغن فقط به عنوان عایق بین کنتاک تها استفاده نشده بلکه از آن برای ایجاد و به جریان انداختن گاز و قطع جرقه استفاده می شود. این کلیدها نسبت به کلیدهای روغنی دارای حجم کمتر و کارایی و ایمنی بیشتری هستند.

در کلیدهای کم روغن، محفظه احتراق کوچک و حجم آن خیلی کم است. در اثر جرقه ایجاد شده، روغن به گازهای مختلف از جمله هیدروژن تجزیه شده که این گازها خاصیت عایقی مناسبی دارند. به علاوه این که فشار زیادگاز در اطراف کنتاکت ها خاصیت عایقی آن را بالا می برد. موقعی که کنتاکت میلهای و متحرک کلید حداقل فاصله لازم را برای خاموش شدن جرقه پیدا میکند، کانالهای عرضی باز شده و روغن تازه برای خنککردن و خاموشکردن جرقه به داخل محفظه جریان پیدا میکند.

مکانیزم عملکرد این کلیدها به صورت فنر شارژ شده است. به این صورت که ابتدا فنر توسط اهرم و یا موتور الکتریکی شارژ می شود. با فشار دادن دکمه وصل بر روی کلید، فنر دشارژ شده و کلید را به وضعیت وصل م یبرد. با فشاردادن دکمه قطع بر روی کلید نیز فنر به طور کامل دشارژ شده و کلید به وضعیت قطع رود. فرما نهای قطع و وصل کلید را م یتوان از راه دور نیز صادر کرد. برای این کار از کوی لهای مغناطیسی استفاده م یشود. بر روی این کلیدها معمولا نشانگری وجود دارد که میزان دفعات قطع و وصل کلید را نشان می دهد.

همچنین سطح روغن داخل مخزن کلید را نیز می توان با استفاده از نشانگرهای سطح روغن که بر روی کلید قرار دارند، مشاهده کرد.

امروزه کلیدهای کم روغن به دلایلی از جمله خطرات ناشی از آتش گرفتن آ نها و نیز احتیاج به و خلأ داد هاند. SF تعمیرات مداوم، جای خود را به کلیدهای مدرن نظیر ۶ برخی از اجزاء این کلیدها را م یتوان به صورت زیر نام برد:

١‐ محفظه روغن که کنتاک تهای کلید در آن قرار دارند.

٢‐ فنر مکانیزم قطع و وصل کلید که کنتاک تها را به هم وصل و یا از هم جدا م یکند.

٣‐ موتور الکتریکی که با استفاده از آن م یتوان فنر کلید را از راه دور شارژ کرد.

۴‐ نمایشگرهای سطح روغن کلید

۵‐ نمایشگر تعداد دفعات قطع و وصل کلید

۶‐ دکم ههای قطع و وصل کلید

ها که برای کنترل بخش های مختلف کلید نظیر موتور الکتریکی و … به کار برده Limit Switch ‐٧

م یشوند.

٨‐ ترمینا لهای ورودی و خروجی کلید

٩‐ کوی لهای مغناطیسی که برای صدور فرمان قطع و وصل از راه دور مورد استفاده قرار م یگیرند.

کردن کلید Rack out و Rack in ١٠ ‐ پیچ مربوط به

١١ ‐ حلق ههایی که برای حمل و نقل و بلند کردن کلید روی آن قرار داده شده است.

کلید هوایی

در این نوع از کلیدهای فشارقوی، نیز مانند بقیه انواع کلیدهای فشارقوی برای خاموش کردن جرقه ناشی از قطع جریان، باید مکانیزمی در نظر گرفته شود. در کلیدهای هوایی، از محفظههای جرق هگیر بزرگ جهت خاموش کردن جرقه استفاده می شود. این محفظه ها از جنس سیلیس و یا آزبِست بوده و به صورت مشبک و لایه لایه ساخته می شوند. جرق هگیر، باعث تقسیم جرقه به جرق ههای کوچکتر شده که این جرق هها زودتر خاموش م یشوند. این کلیدها دارای دو نوع کنتاکت هستند. کنتاکت های اصلی Arcing که در شرایط وصل کلید، وظیفه عبور جریان را بر عهده دارند و کنتاکت های جرقه زن یا ها که در لحظه قطع و وصل کلید وظیفه هدایت جرقه به سمت جرقه گیر را دارا م یباشند. در contact بعضی از انواع این کلیدها، از یک دمنده و یا یک حلقه مغناطیسی برای هدایت جرقه به داخل جرقه گیر استفاده میشود. در حالتی که از دمنده استفاده شود، جریان هوا باعث هدایت جرقه به سمت جرقه گیر خواهد شد. در حالتی که از حلقه مغناطیسی استفاده شود ، جریان عبوری از حلقه، نیرویی مغناطیسی ایجاد کرده که این نیرو، جرقه را به سمت بالا هدایت می کند. با این کار جرقه از داخل محفظه جرق هگیر عبور خواهد کرد. در لحظه قطع کلید، ابتدا کنتاکت های اصلی کلید از هم جدا شده در حالی ها، بین آنها جرقه Arcing Contact ها هنوز به هم اتصال دارند. با جدا شدن Arcing Contact که به وجود آمده که این جرقه از داخل محفظه جرق هگیر عبور کرده و خاموش می شود. استفاده از ها، همچنین باعث م یشود تا بین کنتاکت های اصلی جرق های به وجود نیاید و در Arcing Contact نتیجه این کنتاک تها آسیبی نبینند. در این کلیدها ممکن است از فیوزهای فشارقوی جهت حفاظت در برابر جریان های اتصال کوتاه استفاده شده باشد.

مکانیزم قطع و وصل این کلیدها معمولا به صورت فنر شارژ شده است. بدین صورت که فنر مکانیزم توسط اهرم و به صورت دستی و یا توسط یک موتور الکتریکی شارژ شده و کلید در وضعیت آماده برای Off بر روی کلید کلید وصل و با فشردن دکمه ON بهر ه برداری قرار میگیرد. با فشار دادن دکمه کلید قطع می شود.

در نوعی از این کلیدها، م یتوان از آن به عنوان کلید زمین نیز استفاده کرد. بدین صورت که پس از بیرو ن آوردن کلید از داخل تابلو، توسط اهرم مربوطه ورودی های کلید به هم متصل م یشوند. با جازدن

کلید داخل تابلو، این ورودی ها زمین شده که باعث می شود تا مصر فکننده پشت کلید، از نظر

الکتریکی زمین شود. این وضعیت توسط صفح های در جلوی کلید نشان داده می شود.

ا زآ نجا که در این کلیدها جرقه در هوای آزاد خاموش م یشود، کنتاک تهای کلید باید مسیر زیادی را

طی کنند تا جرقه خاموش شود که این یکی از معایب کلیدهای هوایی است. همچنین خاموش کردن

جرقه، گازهای اضافی تولید م یکند که این گازها باید به طریقی به بیرون راه پیدا کنند. این کلیدها از

و خلأ بزرگتر هستند. بر خلاف سایر کلید های فشارقوی، در این SF نظر ابعاد نیز نسبت به کلیدهای ۶

کلیدها دسترسی به کنتاک تهای کلید به راحتی و با برداشتن جرق هگیرها امکا نپذیر است.

برخی از اجزاء این کلیدها عبارتند از:

١‐ محفظ ههای جرقه گیر

ها Arcing Contact ٢‐ کنتاکتهای جرقه زن یا

٣‐ کنتاکت های اصلی

۴‐ دکمه قطع کلید

۵‐ دکمه وصل کلید

۶‐ نشا نگرهای وضعیت قطع یا وصل کلید

٧‐ ترمینا لهای ورودی و خروجی

٨‐ فیوزهای فشارقوی

٩‐ شمارشگر تعداد دفعات قطع و وصل کلید

SF کلید ۶

اولین بار در سال ١٩۵۶ ساخته و مورد استفاده قرار گرفت. دراین نوع کلیدها SF6 کلیدهای فشارقوی

یا هگزا فلوئورید گوگرد به عنوان خاموش کننده جرقه، عایق بین دو کنتاکت و نگهدارنده SF از گاز ۶

ولتاژ استفاده م یشود. این گاز الکترون های آزاد را جذب کرده و ایجاد یون منفی بدون تحرک می کند.

این عمل باعث کاهش تعداد الکترون های آزاد در گاز شده و درنتیجه مانع ایجاد ابر بهمنی الکترون ها،

به ٢ تا ٣ برابر استقامت الکتریکی SF شکست عایق و ایجاد جرقه م یگردد. استقامت الکتریکی گاز ۶

هوا می رسد و در صورتی که فشار آن به ٣ تا ۵ اتمسفر برسد، استقامت الکتریکی آن ١٠ برابر هوا

خواهد بود. ازنظر شیمیایی کاملاً با ثبات است و میل ترکیبی آن خیلی کم و غیرسمی می باشد و تقریباً

۶ برابر هوا وزن دارد. این گاز درمقابل حرارت زیاد نیز پایدار و غیرقابل اشتعال است. همچنین گاز هگزا

فلوئورید گوگرد دارای قابلیت هدایت حرارتی بسیار زیادی می باشد. مجموعه این عوامل باعث می شود

هم در خاموش کردن جرقه بسیار مؤثر باشد وهم عایق بسیار با ارزشی به شمار رود. به SF تا گاز ۶

به عنوان SF دلیل مشخصات خوب این گاز و خاصیت عایقی مناسب آن، حجم تجهیزاتی که از گاز ۶

عایق استفاده م یکنند به مراتب کمتر از تجهیزاتی است که از عای قهای دیگر استفاده م یکنند و به همین

دلیل، امروزه استفاده از این گاز به عنوان عایقی تجهیزات الکتریکی بسیار رایج شده است.

ها و Arcing Contact در این کلید، از دو نوع کنتاکت استفاده شده است. کنتاک تهای جرق هزن یا

کنتاک تهای اصلی. این کنتاکت ها به شکل لوله ساخته شده اند که در درون یکدیگر قرار می گیرند. موقع

قطع کلید،کنتاک تهای متحرک به سمت پایین حرکت م یکنند. ابتدا کنتاکت متحرک اصلی از کنتاکت

ثابت اصلی جدا می شود. در این حالت کنتاکت های جرق هزن به هم متصل بوده و بنابراین جرقه ای در

کلید ایجاد نمی شود. با پایین آمدن کنتاکت متحرک، گاز در محفظه پایینی فشرده شده که باعث باز

شدن شیر رابط و ه مفشار شدن محفظ ههای بالایی و پایینی م یشود.

با پایین آمدن کنتاک تهای متحرک، کنتاکت های جرق هزن از هم جدا شده و جرقه ایجاد م یشود. در

مقاومت د یالکتریکی خود را باز یافته و جرقه SF جریا نهای کم، با عبور جریان از صفر ولتاژ، گاز ۶

خاموش م یشود. در جریان های اتصال کوتاه، فشار گاز درون محفظه بالایی بر اثر جرقه بالا رفته و شیر

رابط را م یبندد. با عبور جریان اتصا لکوتاه از صفر، این گاز از طریق نازل از محفظه خارج شده و جرقه

مقاومت دی الکتریک خود را باز یافته و مانع از SF را خاموش م یکند. در حالت قطع کلید، گاز ۶

جرق هزدن دو کنتاکت م یشود.

را م یتوان حجم کوچک کلید، وزن سبک، عدم خوردگی تجهیزات کلید به دلیل SF از مزی تهای کلید ۶

قطع سریع جرقه، طول عمر زیاد ، عدم احتیاج به تعمیرات و تس تهای مداوم ،SF میل ترکیبی کم گاز ۶

و… را نام برد.

بر روی این کلیدها، معمولا وضعیت قطع و وصل بودن کلید، و وضعیت فنر مکانیزم از لحاظ شارژ بودن

توسط نشا نگرهایی مشخص می شود. تعداد دفعات قطع و وصل کلید نیز معمولا توسط یک شمارشگر

نشا ن داده م یشود. برای این کلیدها معمولا دو کلید فشاری جهت وصل و قطع کلید در نظر گرفته شده

است. در بسیاری از انواع این کلیدها، مکانیزم قطع و وصل به صورت فنر شارژ شده است. در این نوع

کلیدها، برای قطع یا وصل کلید باید فنر مکانیزم شارژ شده باشد. فنر موقع وصل کلید توسط یک اهرم

شارژ شده و در هنگام قطع کلید دشارژ می شود. می توان این کلیدها را با یک موتور الکتریکی کوچک

مجهز کرد تا بتوان فنر مکانیزم را به طور اتوماتیک شارژ کرد. همچنین برای صدور فرمان قطع و وصل

از راه دور، کلید را م یتوان با رله های موازی مجهز ساخت.

را امروزه در دو نوع ثابت و کشویی تولید می کنند. طراحان بسته به کاربرد و محل SF کلیدهای ۶

استفاده از یکی از این دو نوع استفاده م یکنند. در نوع کشویی، کنتاک تهای کلید از طریق بوشین گها به

کردن Rack out و Rack in با سبارهای موجود در انتهای پانل متصل می شوند. در این حالت امکان

کلید به راحتی وجود دارد.

به این شرح است: SF برخی از اجزاء کلید ۶

که کنتاکت های کلید در آن قرار گرفته اند. SF ١‐ محفظة گاز ۶

٢‐ ترمینا لهای ورودی و خروجی کلید

٣‐ دکمه قطع کلید

۴‐ دکمه وصل کلید

۵‐ نشانگر وضعیت وصل و قطع کلید

۶‐ نشانگر وضعیت شارژ فنر

٧‐ شمارشگر تعداد دفعات قطع و وصل کلید

٨‐ اهرم مربوط به شارژ فنر کلید

٩‐ قفل کلید که با استفاده از آن م یتوان کلید را قفل کرد تا دیگران اجازه وصل یا قطع آن را نداشته

باشند.

که در بعضی ازانواع وجود دارد. SF ١٠ ‐ نشانگر فشار مخزن گاز ۶

فیوزهای فشارقوی که برای حفاظت در برابر جریا نهای زیاد اتصال کوتاه استفاده شد هاند

_کلید خلأ

با توجه به اینکه اصولاً الکترون های آزاد باعث هدایت جریان و ایجاد قوس الکتریکی در عایق ها می

شوند، لذا در خلاء کامل به علت عدم وجود عناصر حامل الکتریسیته یعنی الکترون ها، جدا شدن دو

کنتاکت فلزی جریا ندار تقریبا بدون ایجاد جرقه انجام می گیرد. در واقع خلأ بهترین نوع عایق

الکتریسیته است. با توجه به این اصل، کلیدهایی ساخته شده اند که کنتاکت های آن در خلأ از هم جدا

می شوند. در این کلیدها کنتاکت های کلید داخل یک کپسول خلأ قرار گرفته اند که فشار هوای داخل

این کپسول بین ٠,٠١ تا ٠,٠٠١ فشار اتمسفر است. جنس این کپسول آلیاژی از فولاد، کروم و نیکل

است که داخل یک محفظه سرامیکی قرار داده شده است. جنس کنتاک تهای کلید در عملکرد کلید

بسیار مؤثر است. بهترین آلیاژی که برای این منظور تولید شده، ترکیبی از کروم و مس است.

به طور کلی به دلیل ناهمواری های میکروسکوپیکی که در سطح کنتاک تهای یک کلید وجود دارد، این

کنتاک تها هی چ گاه به طور کامل با هم تماس ندارند بلکه درنقاط خاصی این تماس صورت می گیرد. با

فاصله گرفتن کنتاک تها، این نقاط تماس از هم جدا شده و با عبور جریان از آ نها، مقداری از فلز

کنتاکت ها تبخیر شده و تشکیل پلاسما م یدهد. این پلاسمای بخار با دور شدن کنتاکت ها ادامه داشته

و باعث ادامه عبور جریان و ایجاد قوس الکتریکی می گردد.

به محض عبور جریان از اولین صفر، پلاسمای بخار از بین م یرود و ذرات فلز جدا شده از کنتاکت ها

دوباره جذب کنتاکت ها می شوند. درنتیجه فضای خالی بین دو کنتاکت که اکنون فاقد الکترون های آزاد

است برگشت ولتاژ را بخوبی تحمل کرده و جرقه خاموش م یشود.

محیط اطراف کنتاکت ها ظرف مدت کمتر از ١٠ میل یثانیه پس از اولین صفر جریان، استقامت الکتریکی

خود را به طور کامل باز یافته و می تواند برای عملکرد بعدی کلید آماده شود. به همین دلیل کلیدهای

خلأ برای عملکرد پشت سرهم و پی در پی بسیار مناسب هستند.

به علت فشار خیلی کم داخل کپسول فاصله دو کنتاکت کلید خلاء در حالت قطع برای ولتاژ تا ٣٠

کیلوولت خیلی کم و در حدود ٢٠ میل یمتر است. بنابراین به علت کوچک بودن طول جرقه و هدایت

خوب پلاسما و کوتاه بودن زمان جرقه که از ۶٠ میلی ثانیه تجاوز نمی کند، انرژی قوس الکتریکی در

این کلید خیلی کوچکتر از کلیدهای مشابه دیگر است.

کلیدهای خلاء امروزی به خاطر دارا بودن مزایایی از قبیل دوام زیاد، احتیاج به تعمیر و مراقبت کم،

امکان قطع و وصل سریع و مکرر، عدم آلودگی سطح کنتاک تها و اکسید نشدن آن ها در شبکه های

فشارقوی تا ٣٠ کیلوولت و بخصوص برای وصل شبکه های خازنی، بسیار مناسب م یباشند.

بر روی این کلیدها، معمولا وضعیت قطع و وصل بودن کلید و وضعیت فنر مکانیزم از لحاظ شارژ بودن

توسط نشا نگرهایی مشخص می شود. تعداد دفعات قطع و وصل کلید نیز معمولا توسط یک شمارشگر

نشا ن داده می شود.

در بسیاری از انواع این کلیدها، مکانیزم قطع و وصل به صورت فنر شارژ شده است. در این نوع کلیدها،

برای قطع یا وصل کلید باید فنر مکانیزم شارژ شده باشد. فنر توسط یک اهرم شارژ شده و کلید آماده

کلید Off بر روی کلید، کلید وصل و با فشردن دکمه ON وصل شدن م یشود. با فشار دادن دکمه

قطع م یشود. م یتوان این کلیدها را با یک موتور الکتریکی کوچک مجهز کرد تا بتوان فنر مکانیزم را به

طور اتوماتیک و از راه دور شارژ کرد.

در بعضی از انواع کلیدهای خلأ مکانیزم قطع و وصل به صورت مغناطیسی است. بدین صورت که برای

قطع و وصل کلید از دو کویل استفاده شده است که با وصل ولتاژ به آ نها آهنربا شده و باعث قطع و یا

وصل کلید م یشوند.

کلیدهای خلأ را امروزه در دو نوع ثابت و کشویی تولید میکنند. طراحان بسته به کاربرد و محل استفاده

از یکی از این دو نوع استفاده می کنند. در نوع کشویی، کنتاکت های کلید از طریق بوشینگ ها و چنگک ها

Rack out و Rack in به باس بارهای موجود در انتهای پانل متصل می شوند. در این حالت امکان

کردن کلید به صورت دستی به راحتی وجود دارد.

برخی از اجزاء کلید خلأ به این شرح است:

١‐ کپسول خلأ که کنتاکتهای کلید داخل آن قرار دارد.

٢‐ فیوزهای فشارقوی که برای حفاظت در برابر جریان های اتصال کوتاه استفاده شد هاند.

٣‐ ترمینا لهای ورودی و خروجی کلید

۴‐ فنر مربوط به مکانیزم شارژ کلید

۵‐ دکمه قطع کلید

۶‐ دکمه وصل کلید

٧‐ نشانگر وضعیت قطع و وصل کلید

٨‐ نشانگر مربوط به وضعیت شارژ کلید

٩‐ شمارشگر تعداد دفعات قطع و وصل کلید

١٠ ‐ اهرم مربوط به شارژ فنر کلید

١١ ‐ کنتاکتهای کمکی که همراه با پلهای کلید عمل می کنند.

١٢ ‐ رله شانت جهت وصل کلید از راه دور که م یتواند u1576 برای کلید درنظر گرفته شود.

١٣ ‐ رله شانت جهت قطع کلید از راه دور که در صورت نیاز میتوان روی کلید نصب کرد

١۴ ‐ رله افت ولتاژ که فرمان قطع کلید را در ولتاژهای پایین صادر م یکند.

١۵ ‐ موتور الکتریکی که برای شارژ فنر کلید می تواند استفاده شود.

مشخصات فنی و عوامل مؤثر بر عملکرد دیژنکتورها

١‐ استاندارد مورد استفاده در طراحی کلید: مشخصات کلیدهای شاخته شده باید با استانداردهای

مربوط به ساخت کلید منطبق باشد. استاندارد رعایت شده در دیتاشیت و بر روی بدنه کلید ذکر

م یشود.

٢‐ ولتاژ نامی بهر هبرداری: ولتاژی است که در شرایط کار عادی کلید و در وضعیت قطع، بین دو

کنتاکت آن برقرار است. کلید برای کار در این ولتاژ طراحی شده است. این مشخصه به همراه جریان

نامی، عملکرد کلید و تس تهای مربوط به آن را مشخص م یکند.

٣‐ ولتاژ نامی عایقی : حداکثر ولتاژی است که عایق یک کلید می تواند تحمل کند و تس تهای

د یالکتریک کلید با توجه به این ولتاژ انجام م یگیرد.

۴‐ ولتاژ ضرب های قابل تحمل: حداکثر ولتاژ لحظه ای با شکل و پلاریته مشخص است که کلید می تواند

آن را در شرایط مشخص شده بدون صدمه دیدن تحمل کند.

۵‐ فرکانس نامی: فرکانسی است که در زمان طراحی، برای کلید در نظر گرفته شده و کلید برای کار

در این فرکانس طراحی شده است.

۶‐ جریان نامی کلید: جریانی است که در شرایط کار عادی کلید از کنتاک تهای آن می گذرد و کلید

برای عبور دادن پیوسته این جریان طراحی شده و توسط سازنده ارائه می شود. این جریان ممکن است بر

حسب ولتاژ استفاده شده برای کلید و یا دمای محیط، تغییر کند.

٧‐ قدرت قطع نامی کلید: حداکثر جریانی است که یک کلید م یتواند در شرایط مشخص شده توسط

و پیک جریان در RMS سازنده قطع کند، بدون این که به آن آسیبی برسد. مقدار این جریان بر اساس

دیتاشیت کلید آورده می شود. قدرت قطع کلید بر مبنای توان قابل قطع توسط کلید و با واحد ولت آمپر

نیز بیان م یشود.

٨‐ جریان قابل تحمل در کوتاه مدت:  جریانی است که در زما نهای کوتاه م یتواند در حالت وصل از

کلید عبور کند بدون اینکه به کلید صدمه بزند. این جریان معمولا بسیار بیشتر از جریان نامی کلید

است. مدت زمان در نظر گرفته شده برای عبور این جریان توسط سازنده ذکر می شود.

٩‐ قدرت وصل نامی کلید: حداکثر جریانی است که یک کلید م یتواند در شرایط مشخص شده توسط

و RMS سازنده، وصل کند بدون ای نکه به آن آسیبی برسد. مقدار این جریان ممکن است بر اساس

پیک جریان در دیتاشیت یا بدنه کلید آورده شود. قدرت وصل کلید بر مبنای توان قابل وصل توسط

#

٢ برابر / کلید و با واحد ول تآمپر نیز بیان می شود. با توجه به استانداردها، قدرت وصل کلید تقریبا ۵

قدرت قطع کلید است.

١٠ ‐ مدت زمان لازم برای باز شدن کنتاکت ها: این زمان از لحظه صدور فرمان تریپ تا باز

شدن کنتاکت ها از یکدیگر محاسبه می شود. این زمان بوسیله رله های تأخیری در کلید قابل تنظیم

است.

١١ ‐ مدت زمان جرقه: این زمان از لحظه شروع جرقه تا زمان خاموش شدن کامل آن محاسبه

م یشود.

١٢ ‐ مدت زمان قطع کلید: این زمان از لحظه صدور فرمان تریپ تا خاموش شدن کامل جرقه

٠ ثانیه می رسد. / محاسبه می شود. در کلیدهای مدرن امروزی این زمان به ٠۵

١٣ ‐ مدت زمان وصل کلید: زمانی است که از لحظه صدور فرمان وصل، لازم است تا

کنتاک تهای کلید کاملا بسته شوند.

عوامل محیطی مؤثر بر کارکرد کلید را م یتوان به صورت زیر دانست:

١‐ دمای محیط: معمولا کلیدها برای محدوده دمایی مشخصی طراحی و ساخته م یشوند. دمای محیطی

که کلید در آن قرار دارد، نباید از یک حد مشخص بالاتر و یا پایین تر باشد. این تغییر دما م یتواند تأثیر

نامطلوب روی عایقی کلید و مواد خامو شکننده جرقه داشته باشد.

٢‐ رطوبت : رطوبت زیاد محیط اثر نامطلوبی روی عملکرد و عمر مفیدکلید می گذارد. این عامل ارتباط

تنگاتنگی با دمای محیط دارد. برای دماهای پایی نتر، کلید تحمل رطوبت بیشتری دارد. در کلیدهای

روغنی، رطوبت نقش تعیی نکنند های در کیفیت عایقی روغن و در نتیجه کیفیت عملکرد کلید دارد. به

علاوه ای نکه رطوبت زیاد باعث اکسید شدن اجزاء فلزی کلید می شود.

٣‐ فشار هوا یا ارتفاع نصب کلید: فشار از عوامل دیگری است که روی عملکرد کلید تأثیر دارد. با

افزایش ارتفاع از سطح دریا، از فشار هوا کاسته شده که م یتواند برای عایق بیرونی کلید مشکل ساز

باشد. کلیدها معمولا برای کار در ارتفاع مشخصی از سطح دریا و یا فشار هوای مشخص طراحی

م یشوند.

۴‐ آلودگی محیط: معمولا برای کلیدها کلاس یا درجه آلودگی تعریف می شود. کلید ممکن است در

محی طهای آلوده عملکرد مناسب نداشته باشد. آلودگی زیاد باعث خورده شدن اجزاء فلزی کلید و نیز

کاهش خاصیت عایقی کلید می شود که در نتیجه، کاهش عمر مفید کلید و عدم عملکرد صحیح آن را

در پی خواهد داشت.

داخل مخزن از عوامل تعیی نکننده در کارکرد کلید u1575 است. SF فشار گاز ۶ ،SF در مورد کلیدهای ۶

کاهش فشار گاز باعث کاهش خاصیت عایقی آن شده که می تواند در عملکرد کلید تأثیر نامطلوب

بگذارد. کیفیت، رطوبت و غلظت روغن نیز در نقش عایقی روغن و در نتیجه در عملکرد کلیدهای

روغنی تأثیر به سزایی دارد.

کلیدهای قدرت کشویی و ثابت

اغلب کلیدهای قدرت مورد استفاده در صنایع، در دو نوع ثابت و کشویی ساخته می شوند. در نوع ثابت،

کلید بر روی سازه مربوطه به صورت ثابت و غیر قابل تغییر نصب می شود و قابلیت جابجایی نسبت به

مکان نصب خود را ندارد. در انواع کشویی کلید در داخل تابلو فشارقوی روی یک ریل قرار می گیرد.

کلید در این حالت دارای چرخ هایی است که حرکت آن را روی ریل تابلو ممکن م یسازد. این نوع

شدن را دارا می باشند. در حالتی که از این نوع کلیدها Rack out و Rack in کلیدها به راحتی قابلیت

استفاده شده باشد، به سکسیونرهای ایزوله کننده در یک یا دو طرف کلید احتیاجی نیست. کلید پس از

قطع شدن از جای خود بیرون کشیده شده و به این طریق اتصال کلید با شین اصلی قطع م یشود و

م یتوان تست ها یا تعمیرات لازم روی کلید را به راحتی و با ایمنی زیاد انجام داد.

در انواع کلیدهای ثابت، برای تعمیر یا انجام تست روی کلید، باید کلید به نوعی از شین اصلی که کلید

به آن متصل شده است، ایزوله شود. با قطع کلید این ایزولاسیون صورت نمی گیرد و کلید هنوز به شین

اصلی که بر قدار است متصل است که در نتیجه کار کردن روی این کلید ممکن است خطرناک و

حادث هآفرین باشد. در این حالت در یک طرف و یا در حالتی که شبکه از دو سو تغذیه می شود در دو

طرف کلید قدرت ممکن است از سکسیونر استفاده شود. برای انجام تعمیرات روی کلید، ابتدا کلید را

قطع کرده و سپس سکسیونرهای اطراف کلید را باز می کنیم. در این حالت کلید از شین اصلی ایزوله

م یشود و می توان تعمیرات لازم روی کلید را انجام داد.

کلیدهای ثابت و کشویی از لحاظ ساختمان و عملکرد شبیه یکدیگر هستند و تنها تفاوت آن ها در

چگونگی نصب آن است. در صنعت استفاده از کلیدهای کشویی رای جتر از کلیدهای ثابت است.

Substation اتا قهای نصب کلیدهای فشارقوی یا

کلیدهای قدرت را معمولا داخل سلول هایی فلزی به نام پانل فشارقوی نصب م یکنند. کلید به همراه

مجموعه تجهیزات جانبی مورد استفاده از جمله مدارات و تجهیزات کنترل و تجهیزات حفاظتی مانند

رل هها و فیوزها در داخل پانل ها نصب م یشوند. هر پانل مربوط به یک بخش از شبکه و یا یک وسیله

مشخص نظیر ترانس یا الکتروموتور است. معمولا پان لهای مربوط به یک بخش یا یک وسیله را کنار

همان وسیله نمی گذارند. بلکه کلیه پان ل های موجود در یک سایت را داخل یک اتاق مخصوص به نام

علاوه بر پانل های فشار قوی، پانل های Substation و به صورت مجزا قرار می دهند. در Substation

مربوط به شبکه فشارضعیف نیز وجود دارد. به لحاظ آیین نام ههای جدید ایمنی، باید این دو بخش با

استفاده از پارتیشن از هم جدا شده باشند. معمولا شین اصلی برق رسانی وارد این اتا ق شده و کلیدها به

این شین متصل شده اند. از آ نجا که فقط افراد مشخص و آموزش داده شده حق دسترسی به این اتاق

را دارند، امکان قطع و وصل کلیدها توسط افراد غیر مسئول وجود ندارد. این امر جهت حفاظت و ایمنی

بیشتر در شبک ه لازم است. در داخل این اتاق، تابلوها به صورت پشت سرهم قرار گرفت هاند و بر روی هر

در داخل Substation هر SingleLine یک مشخص شده است که مربوط به کدام بخش است. نقشه

نیز تابلویی در Substation آن نصب شده است. همچنین جهت نگهداری ابزار مورد استفاده در داخل

نظر گرفته شده است. شرایط کاری مناسب برای کلیدها باید در داخل این اتاق برقرار باشد. از آن جمله

م یتوان دمای محیط، رطوبت محیط، آلودگی و… را نام برد. در صورت عدم استفاده از این اتاق ها امکان

برقراری این شرایط برای همه کلیدها بسیار دشوار خواهد بود. از آ نجا که موقع قطع و وصل کلیدها،

امکان خرابی کلید و در نتیجه آتش سوزی، انفجار و… وجود دارد این اتا قها باید دارای سیست مهای

ها باید از لحاظ روشنایی و تهویه Substation حفاظتی مناسب در برابر حوادث احتمالی باشند. همچنین

نیز در شرایط مساعدی باشند.

ها باید رو به بیرون باز شود تا در موقع حادثه، بتوان به سرعت از محیط خارج شد. Substation درب

باشد تا از وزش باد به داخل ساختمان جلوگیری به Blast Proof همچنین ساختمان این اتاق ها باید

عمل آید.

را می توان به صورت زیر نام برد: Substation به طور کلی اجزاء یک

١. پان لهای مربوط به اجزاء و تجهیزات مختلف شبکه: در صنایع تابلوهای فشارقوی u1585 را برای کنترل،

حفاظت و روشن و خاموش کردن تجهیزات مختلف نظیر موتورهای الکتریکی مورد استفاده قرار

Motor یا MCC م یدهند. در صورتی که این تابلو ها مربوط به موتورهای الکتریکی باشند به آن ها

گفته م یشود. Control Centre

هدف از این بخش استفاده تأمین برق بدون وقفه و مطمئن برای سیستم های :Inverter ٢. مبدل یا

حساس کنترل، حفاظت و… م یباشد.

این اتاق محل نگهداری باتری های مورد استفاده برای اینورتر و :Battery room ٣. اتاق باتری یا

محسوب می شود ولی درب آن از بیرون باز Substation مدارات کنترل است. گرچه این اتاق جزئی از

م یشود و به دلیل وجود گاز قابل اشتعال از وسائل برقی ضد انفجار در آن استفاده م یشود.

این بخش برای شارژ کردن باتر یها مورد استفاده :Battery charger ۴. شارژ کننده های باتری یا

قرار م یگیرد.

۵. تابلوها و سیستم روشنایی

۶. سیستم تهویه

ها و خطرات ناشی Substation ٧. سیستم اعلام و اطفاء حریق: به دلیل احتمال بالای وقوع حادثه در

ها را با سیستم های اطفای حریق مناسب مجهز می کنند. در Substation از آن، معمولا

جهت حفاظت در برابر حریق استفاده م یشود. CO های جدید از گاز ۲ Substation

کردن کلیدهای فشارقوی Rack-In و Rack-Out شناخت مراحل و توانایی

کردن یک کلید فشار قوی، معمولا به دو منظور صورت م یگیرد. در Rack-out و Rack-in عمل

درجه اول در مواقعی که بخواهند بر روی شبکه متصل به کلید مثلا موتورها یا کاب لهای ارتباطی

تعمیراتی صورت دهند، پس از قطع کلید فشار قوی، جهت ایمنی بیشتر آن را از محل اصلی خود خارج

کرده و برای وصل کلید نیز ابتدا آن را داخل تابلو جازده و سپس کلید را وصل می کنند. برای این

منظور احتیاج به خارج کردن کامل مجموعه کلید از داخل تابلو نیست بلکه آن را به میزانی که روی

Rack- و Rack-in وضعیت تست قرار بگیرد، به جلو هدایت م یکنند. علاوه بر این ممکن است عمل

کردن به منظور خارج کردن کامل کلید از داخل تابلو و تعمیر یا تعویض آن صورت گیرد. out

چگونگی خارج کردن و وارد کردن انواع کلیدهای فشارقوی در تابلو، به تابلویی که کلید داخل آن قرار

کردن یک کلید، ابتدا آن را به حالت قطع م یبریم. Rack out گرفته و سازنده کلید بستگی دارد. برای

در این حالت لام پهای نشانگر، وضعیت قطع کلید را نشان می دهند. معمولا در کلیدها از

کرد. پس از آن کلید را به Rack out ، اینترلا کهایی استفاده شده تا نتوان کلید را قبل از قطع کردن

سمت بیرون تابلو کشیده تا در حالت تست قرار گیرد. برای این امر در بعضی از کلیدها ممکن است از

یک پیچ استفاده شده باشد که با پیچاندن آن در خلاف جهت عقرب ههای ساعت، کلید به سمت جلو

حرکت کرده و در حالت تست قرار می گیرد. قرار گرفتن کلید در حالت تست را از روی نشانگرهایی که

معمولا در زیر ریل کلید قرار دارند م یتوان تشخیص داد. در این حالت ترمینا لهای اصلی کلید از

با سبار جدا شده ولی مدارت فرمان و کنترل ه مچنان وصل هستند.

در حالتی که بخواهیم کلید را تعویض و یا تعمیر کنیم باید مجموعه کلید را از داخل تابلو بیرون آوریم.

در صورتی که محل نصب کلید نسبت به زمین دارای ارتفاع باشد، از بالابر دستی برای پایی ن آوردن

کلید استفاده م یشود. همچنین اگر طراحی کلید به گونه ای است که با خارج کردن آن، اتصال مدارات

کنترل خود به خود قطع نم یشود، قبل از خارج کردن کلید، این اتصالات را قطع م یکنیم. برای کلیدها

معمولا ضام ن هایی در نظر گرفته شده اند که بدون رها کردن آن ها، کلید نمی تواند از تابلو خارج شود. با

آزاد کردن این ضام نها م یتوان کلید را به سمت بیرون از تابلو هدایت و آن را خارج کرد. در بالابرهای

دستی، برای جلوگیری از حرکت کلید بر روی آن از یک ضامن استفاده شده که پس از قرار دادن کلید

روی بالابر باید این ضامن را در وضعیت مناسب قرار داد تا امکان حرکت کلید روی بالابر وجود نداشته

باشد.

Rack out کردن آن، کلیه مراحل انجام شده برای Rack in برای وارد کردن کلید در داخل تابلو و

کلید را از انتها به ابتدا انجام می دهیم. بدین صورت که کلید را روبروی تابلو قرار داده، ضامن ها را در

وضعیت مناسب گذاشته و کلید را به آرامی از روی ریل مربوطه به داخل تابلو هدایت م یکنیم تا کلید

در وضعیت تست قرار گیرد. در صورت لزوم، اتصالات مربوط به مدارات کنترل و فرمان را وصل

م یکنیم. برای قرار دادن کلید در حالت بهره برداری، آن را به داخل تابلو هدایت کرده تا ترمینا لهای

کلید با با سبار اتصال برقرار کنند. در این حالت کلید آماده بهر هبرداری است.١

آشنایی با آزمایشات قبل از بهر هبرداری

معمولا قبل از بهر هبرداری از یک کلید فشار قوی، مراحل زیر را در نظر داشته باشید:

ها را از نظر آسیب دیدگی، فرسودگی و … چک finger ١. کنتاکتهای وصل برق به کلید یا

کنید.

٢. در کلیدهای روغنی، در صورت وجود محفظه گرم کننده، وضعیت آن را کنترل کنید.

٣. در کلیدهای روغنی، نمونه ای از روغن را تست کنید . مشخصات روغن باید در محدوده

مجاز باشد تا روغن بتواند نقش عایقی خود را به خوبی ایفا کند.

در صورت امکان فشار گاز موجود در مخزن را کنترل نمایید ، SF ۴. در مورد کلیدهای ۶

تا از میزان اعلام شده توسط سازنده کمتر نباشد . کاهش فشار گاز باعث اختلال در خاموش

کردن جرقه توسط کلید می شود.

۵. کلید را از لحاظ پیوستگی پل ها، چک کنید . در این حالت مقاومت پل ها نباید از حد

مشخصی بالاتر باش د. همچنین پل های مختلف یک کلید نباید با پل های مجاور اتصال داشته

باشند.

۶. از سلامت کلیه سیستم های اندازه گیری مطمئن شده و آن ها را در صورت نیاز کالیبره

کنید. در ساد هترین حالت با استفاده از پیچ مربوطه، صفر آ نها را تنظیم نمائید.

٧. کلید را در جای خود قرار داده و روی وضعیت تست بگذ ارید. در این حالت قطع شدن

مکانیکی و الکتریکی کلید، صحت عملکرد لیمیت سوئیچ ها و موتور شارژ فنر و نیز صحت

کارکرد رل ههای حفاظتی در دادن دستور تریپ به کلید را چک کنید.

٨. در وضعیت تست، صحت عملکرد لام پهای نشانگر را چک کنید.

(Standby). قرار داده و بریکر آن را آماده نمائید (Run) ٩. کلید را روی وضعیت اصلی

تمیزکاری و تنظیم کلیدها

برای تمیزکاری و سرویس کلیدها که معمولا در دوره های زمانی مشخص انجام می شود، مراحل زیر را

انجام دهید:

١. داخل پانلی که کلید در آن قرار می گیرد را تمیزکاری نمایید.

٢. گرد و خاک را از روی قسمت های مختلف کلید تمیز کنید.

٣. تمام سطوح متحرک و قطعات گردان در مکانیزم کلید که با هم در تماس هستند را تمیز کرده و با

اسپری یا گریس مخصوص روانکاری کنید.

ها را چک کرده و تمیز کاری کنید. Arcing Contact ۴. در کلیدهای هوایی، کنتاکت های اصلی و

برای این کار آ نها را با سمباده نرم، سمباد هکاری کرده و تمیزکنید. همچنین سطح آ نها را با استفاده از

اسپری مخصوص پاک کنید.

۵. در کلیدهای هوایی که به جرقه گیر مجهز هستند، وضعیت آن ها را از لحاظ سالم بودن و عدم

شکستگی چک کنید.

۶. فنر مربوط به مکانیزم شارژ را چک کرده تا معیوب و شکسته نباشد و آن را تمیز کنید.

٧. از محکم بودن کلیه اتصالات کلید اطمینان حاصل کنید.

٨. کلیه مقر هها و مواد عایقی موجود در کلید را تمیزکاری نموده و از عدم وجود ترک خوردگی در

سطح آنها اطمینان حاصل کنید.

٩. کلید را از لحاظ ظاهری جهت مشاهده نقاط گر مشده و احیانا سوخته چک کنید و در صورت وجود

این موارد، علت را پیدا کرده و آن را برطرف نمایید.

١٠ . پ لهای کلید را توسط دستگاه میگر چک کنید. کنتاک تهای هر پل کلید در حالت وصل باید حداکثر

تماس را با هم داشته و دارای مقاومت ناچیزی باشند. در حالت قطع نیز باید کاملا از هم جدا بوده و

دستگاه میگر بالاترین میزان درج شده روی خود را نشان دهد. پ لهای مختلف کلید نیز باید از هم

ایزوله باشند. به عبارتی دیگر عایق بین آ نها باید دارای مقاومت بالایی باشد. همچنین میزان مقاومت

عایقی بین بدنه کلید و هر کدام از کنتاک تها نیز انداز هگیری شده که این مقدار نیز نباید از حد مشخص

شده ای کمتر باشد. در کلیدهای هوایی که امکان دسترسی به کنتاکت های کلید وجود دارد، می توان با

استفاده از یک تکه کاغذ، محکم بودن اتصال این کنتاک تها به یکدیگر را چک کرد.

١١ . در کلیدهای روغنی،کلید را ازنظر نشتی روغن چک نمائید و درصورت داشتن نشتی، آن را برطرف

نمائید. همچنین میزان روغن موجود در داخل کلید را با استفاده از نشانگر سطح روغن چک کرده و در

صورت لزوم روغن آن را افزایش دهید.

١٢ . کلیه سیستم های اندازه گیری را چک نموده و در صورت نیاز آن ها را کالیبره کنید. در ساد هترین

حالت م یتوان با استفاده از پیچ مخصوص روی این وسائل، صفر آ نها را تنظیم کرد.

١٣ . عملکرد کلید را در حالت تست امتحان کنید.

آشنایی با تستهای دور های کلید

تستهای دوره های کلیدها با توجه به شرایط کار آن ها، مشخصات کاتالوگ و وضعیت بهره برداری از

آ نها انجام میشود. معمولا هر کدام از سازنده ها، برای این تس تها مراحلی را پیشنهاد م یکنند که در

انجام آن ها باید به این مراحل توجه کرد. باز ههای زمانی انجام این تست ها نیز به نوع کلید و حساسیت

آن بستگی دارد که توسط سازند هها اعلام م یشود. . هر چه حساسیت یک کلید بیشتر باشد، این تست ها

در باز ههای زمانی کوتا هتری روی کلید انجام می شود. همچنین شرایطی که کلید در آن کار م یکند نیز

م یتواند طول بازه را تغییر دهد. در شرایط کاری سخت نظیر کار در محیط های آلوده، این بازه کوتاه تر

خواهد بود. عملکرد قبلی کلید از دیگر مواردی است که روی این زمان تأثی رگذار است. به عنوان مثال،

تست های دور های برای کلیدی که چند بار زیر اتصال کوتاه تریپ داده، زودتر انجام م یشود.

در صنایع ممکن است این تس تها را به دست ههای مختلفی تقسیم کنند و هر دسته را در باز ههای زمانی

خاصی انجام دهند. مثلا پار های از تست ها که ساده بوده و به زمان زیادی احتیاج ندارند و یا از اهمیت

ویژ های برخوردار هستند را در باز ههای زمانی کوتاه مثلا ٣ یا ۶ ماه، و پار های دیگر که زما نبر و مفص لتر

بوده و یا اهمیت کمتری دارند را در باز ههای طولانی تر مثلا یک یا دو ساله انجام دهند.

برای کلید در نظر Overhaul معمولا در باز ههای زمانی طولان یتر مثلا چند ساله، تعمیرات اساسی یا

گرفته م یشود. کلیه موارد موجود در تست های دور های و نیز مواردی که به دلیل برق دار بودن شین

اصلی، زمان و یا هزینه زیاد در تست های دور های انجام نمی شود، در این تعمیرات انجام م یشود.

گفته می شود، انجام PM تس تهای دوره ای فعلا تحت عنوان تعمیرات پیشگیرانه که به اختصار

م یگیرد ولی کارهای اساسی و یا کارهای مربوط به شین های اصلی در زمان تعمیرات اساسی یا

صورت م یگیرد. Overhaul

مراحل زیر برای انجام تستهای دوره ای کلید در نظر گرفته شده است:

تهیه کنید. Permit ١‐ برای توقف و خاموش کردن کلید مربوطه حتما برگ مجوز یا

کرده و آن را از داخل تابلو بیرون آورده و در یک محل ایمن، هموار و با ثبات Rack Out ٢‐ کلید را

قرار دهید.

٣‐ داخل پانل را ازنظر ظاهری چک نمائید و در صورت مشاهده نقاط سوخته وآسیب دیده، علت را

پیدا کرده و آن را رفع کنید. داخل پانل را تمیز کرده و u1570 آن را از گرد و غبار پاک کنید.

۴‐ گرد و خاک را از روی قسمت های مختلف کلید تمیز کنید.

ها را از نظر آسی بدیدگی، فرسودگی و… چک کنید. finger ۵‐ کنتاکت های وصل برق به کلید یا

آ نها را تمیز کرده و سطحشان را با لای های از گریس مخصوص بپوشانید.

ها را چک کرده و تمی زکاری کنید. Arcing Contact ۶‐ در کلیدهای هوایی، کنتاک تهای اصلی و

برای این کار آ نها را با سمباده نرم، سمباد ه کاری کرده و با پارچ های نرم آ نها را تمیز کنید. همچنین

سطح آ نها را با استفاده از اسپری مخصوص تمیز کنید. در صورت آسیب دیدگی سطح کنتاکت ها و یا

بالا بودن مقاومتشان، آ نها را با نظر سرپرست بخش یا بازرس فنی تعویض نمایید.

٧‐ در کلیدهای هوایی که به جرقه گیر مجهز هستند، وضعیت آن ها را از لحاظ سالم بودن و عدم

شکستگی چک کنید.

٨‐ فنر مربوط به مکانیزم شارژ را چک کرده تا شکسته و معیوب نباشد و آن را تمیز کنید.

٩‐ موتور شارژ فنر را چک کنید و از کارایی و قطع و وصل به موقع آن مطمئن شوید.

١٠ ‐ کلیه اتصالات مربوط به مدار فرمان کلید را آچارکشی کرده و از محکم بودن اتصالات

مطمئن شوید.

١١ ‐ مکانیزم عملکرد کلید را تست نمائید تا مطمئن شوید که کلید به درستی وظیفه قطع و

وصل خود را انجام م یدهد.

١٢ ‐ کلیه اتصالات الکتریکی و مکانیکی کلید را چک نموده، آن ها را آچارکشی کرده و از محکم

بودن آنها مطمئن شوید.

١٣ ‐ موقعیت و عملکرد لیمیت سوئیچ ها را چک کنید.

١۴ ‐ در صورتی که در ساختمان کلید از فیوزهای فشارقوی استفاده شده است، سالم بودن آ نها

را چک کنید.

. ١۵ ‐ سیستم زمین یا را چک کنید و از سلامت آن مطمئن شوید

١۶ ‐ کلیه اتصالات مدارهای کنترل، فرمان و نشانگرها را چک نمائید و از سلامت فیوزها،

کنتاکتورها و… مطمئن شوید.

١٧ ‐ کلیه سیستم های اندازه گیری را چک کرده و در صورت نیاز آ نها را کالیبره کنید.

١٨ ‐ پ لهای کلید را توسط دستگاه میگر چک کنید. کنتاک تهای هر پل کلید در حالت وصل باید

حداکثر تماس را با هم داشته و دارای مقاومت ناچیزی باشند. در حالت قطع نیز باید کاملا از هم جدا

بوده و دستگاه میگر بالاترین میزان درج شده روی خود را نشان دهد. پ لهای مختلف کلید نیز باید از

هم ایزوله باشند. به عبارتی دیگر عایق بین آن ها باید دارای مقاومت بالایی باشد. همچنین میزان

مقاومت عایقی بین بدنه کلید و هر کدام از کنتاکت ها نیز انداز هگیری شده که این مقدار نیز نباید از حد

مشخص شد های کمتر باشد. در کلیدهای هوایی که امکان دسترسی به کنتاکت های کلید وجود دارد،

م یتوان با استفاده از یک تکه کاغذ، محکم بودن اتصال این کنتاک تها به یکدیگر را چک کرد.

١٩ ‐ در کلیدهای روغنی،کلید را از نظر نشتی روغن چک نمائید و درصورت وجود نشتی، آن را

برطرف نمائید. همچنین میزان روغن موجود در مخزن را با استفاده از نشان گر سطح روغن چک کرده تا

از میزان مشخص شده کمتر نباشد.

٢٠ ‐ در کلیدهای روغنی، نمونه ای از روغن را برای انجام تست بگیرید. مشخصات روغن پس از

تست باید در محدوده مجاز تعریف شده در کاتالوگ باشد. درصورت خارج بودن از محدوده مجاز

روغن را تعویض نمایید. تست روغن می تواند شامل تست شیمیایی مثل آزمایش رطوبت، غلظت و

املاح و یا تست دی الکتریک برای چک کردن مقاومت عایقی باشد. رطوبت، غلظت و املاح تأثیر

مستقیم روی خاصیت عایقی روغن دارند.

در صورت امکان، فشار گاز موجود در مخزن را کنترل نمایید تا از ،SF ٢١ ‐ در مورد کلیدهای ۶

میزان مشخص شده توسط سازنده کمتر نباشد.

٢٢ ‐ سیستم گرم کن را درصورت وجود چک نمائید و از اتصال و کارکرد صحیح آن مطمئن

شوید. این سیستم در حالت قطع کلید به کار افتاده و مانع کندانسه شدن آب در داخل عایق کلید

م یشود.

٢٣ ‐ کلید را در جای خود قرار داده و روی وضعیت تست بگذارید. این حالت قطع شدن

مکانیکی و الکتریکی کلید، صحت عملکرد لیمیت سوئی چها و موتور شارژ فنر و نیز صحت کارکرد

رل ههای حفاظتی در دادن دستور تریپ به کلید را چک کنید.

٢۴ ‐ در وضعیت تست، صحت عملکرد لامپ های نشانگر را چک کنید.

قرار داده و بریکر آن را آماده نمائید. Run ٢۵ ‐ کلید را روی وضعیت اصلی یا

٢۶ ‐ محیط اطراف دستگاه را تمیز نموده و اجازه کار را ببندید.

توانایی قرار دادن انواع کلیدها در حالت تست و انجام آن

قرار گیرد. Test یا RUN به طور کلی یک کلید فشارقوی م یتواند در یکی از حال تهای

ترمینا لهای کلید با باس بار موجود در پشت پانل درگیر شده اند در حالی ،Run در حالت

که در حالت تست این ترمینال ها از با سبار جدا م یشوند. در این حالت مدارهای کنترل و

فرمان همچنان متصل هستند. برای قرار دادن یک کلید بر روی وضعیت تست باید در

حالتی که کلید قطع است، آن را اندکی از داخل تابلو به سمت بیرون کشید. شیوه انجام این

کار برای کلیدهای مختلف متفاوت بوده و به نوع تابلو و سازنده کلید بستگی دارد. در

بعضی از انواع کلیدها ممکن است برای این منظور، یک پیچ در نظر گرفته شده باشد که با

چرخاندن آن در خلاف جهت عقربه های ساعت کلید از روی ریل مربوطه به سمت خارج

تابلو حرکت کند. در بعضی از کلیدها ممکن است این حرکت به صورت دستی صورت

گیرد. در این حالت برای حرکت دادن کلید باید ضامن های در نظر گرفت هشده را در

وضعیت مناسب قرار داد و سپس کلید را حرکت داد.

معمولا در زیر کلید و درداخل تابلو، نشانگرهایی تعبیه شده است که وضعیت کلید را از

نشان م یدهند. کلیدهای امروزی برای ایمنی Run لحاظ قرار داشتن روی حالات تست یا

بیشتر به گونه ای ساخته می شوند که م یتوان کلید را بدون باز کردن درب تابلو، در حالت

تست قرار داد. دراین کلیدها معمولا وضعیت کلید از لحاظ قرار داشتن روی حالات

مختلف، بر روی تابلو نشان داده می شود.

در حالتی که کلید روی وضعیت تست قرار دارد می توان سیست مهای کنترل و نیز عملکرد

خود کلید را چک کرد، بدون اینکه باعث وصل مدار قدرت شویم. در این حالت م یتوان

عملکرد نشانگرهای وضعیت کلید، رل ههای حفاظتی و صحت عملکرد آ نها در قطع کردن

کلید، صحت عملکرد لیمیت سوئیچ ها و صحت عملکرد مکانیزم قطع و وصل کلید را چک

کرد.

آشنایی با حفاظت های مرتبط با کلیدهای فشارقوی

به طور کلی حساسیت یک شبکه الکتریکی به سطح ولتاژ آن بستگی دارد. هر چه سطح ولتاژ یک شبکه

بالاتر رود اهمیت و حساسیت آن بیشتر می شود. معمولا شبکه های فشارقوی تعداد زیادی از شبکه های

فشارضعیف را تغذیه م یکنند که به وجود آمدن ایراد در شبکه فشار قوی، موجب قطع تغذیه کلیه

مصرف کننده های متصل به شبک ههای فشارضعیف م یشود. همچنین با به وجود آمدن خطایی نظیر

اتصال کوتاه در شبکه فشارقوی، جریان بسیار زیادی از تجهیزات گذشته که این امر م یتواند خسارات

جبران ناپذیری به تجهیزات وارد کند. علاوه بر این موارد، هر چه سطح ولتاژ شبکه بالاتر رود، تجهیزاتی

که در آن مورد استفاده قرار گرفت هاند گرا نتر می شود. همه این موارد باعث می شود تا در ولتاژهای بالا

اهمیت حفاظت شبکه در برابر عوامل ناخواسته بیشتر و پررن گترشود. به طور کلی نقش حفاظت در یک

شبکه به عهده رله ها گذاشته م یشود. رل هها وقوع خطا در یک شبکه را تشخیص داده و با دادن فرمان

قطع به کلیدهای فشارقوی باعث جدا شدن بخش معیوب از شبکه می شوند. تشخیص سریع و به موقع

رله و نیز قطع سریع کلید م یتواند تا حد بسیار زیادی از خسار تهای ناشی از خطا بکاهد.

رل هها معمولا از روی ولتاژ و یا جریان بخش های مختلف شبکه به معیوب بودن آ ن بخش پ ی م یبرند.

اعمال مستقیم ولتاژ و جریان به رله ها با توجه به بالا بودن ولتاژ و جریان در شبکه های فشار قوی

امکا نپذیر نیست. به همین دلیل در این موارد از تران سهای ولتاژ و جریان برای کاهش سطح ولتاژ و

جریان استفاده شده و رله ها جریان و ولتاژ خروجی این ترانس ها را مبنای تصمیم گیری خود قرار

م یدهند.

بر خلاف شبک ههای فشار ضعیف که رله های حفاظتی اغلب در دل کلیدهای فشارضعیف بود، در

شبک ههای فشار قوی این رله ها معمولا جدای از کلید فشار قوی ولی داخل یک تابلو نصب م یشوند. این

کار کنند. DC و یا AC رل هها ممکن است با ولتاژ

رل ههای مختلفی برای حفاظت شبکه های فشار قوی وجود دارد که هر یک برای حفاظت شبکه در برابر

نوع خاصی از خطا طراحی شده است. تعداد و نوع رله های استفاده شده، به نوع وسیله ای که حفاظت

برای آن طراحی شده بستگی دارد. هر چه اهمیت وسیله در شبکه فشارقوی بیشتر باشد رل ههای بیشتر و

دقی قتری برای حفاظت آن در نظر می گیرند.

از مهمترین رل ههایی که در یک شبکه فشارقوی ممکن است استفاده شود می توان رله اتصال کوتاه یا

رله نشتی زمین یا محافظ جان، رل ههای افت ولتاژ و ،Lockout رله اضافه بار ، رله ،Over current

اضافه ولتاژ، رله دیفرانسیل ، رله جهت حفاظت در برابر تغییر توالی فازها و… را نام برد.

معمولا بسته به نوع وسیله ای که م یخواهیم حفاظت کنیم، تعدادی از این رله ها با هم ترکیب شده و

تحت یک رله در بازار موجود است. به عنوان مثال کلیه حفاظت های لازم برای الکتروموتور در یک رله

جمع شده و تحت عنوان رله حفاظت موتور ارائه م یشود. همین امر در مورد رله حفاظت ترانسفورماتور

نیز صادق است.

امروزه با پیشرفت علم دیجیتال، رله های دیجیتالی دقیق و پیشرفت های به وجود آمد هاند که مشخصات

مربوط به تریپ آن ها به راحتی و با انعطاف زیاد توسط نر مافزار تنظیم می شود. این رل هها بسیاری از

قابلی تهای حفاظتی را در درون خود جای داده اند که م یتوان بسته به نوع و حساسیت وسیله مورد

حفاظت، آ نها را فعال و تنظیم کرد.١

ایمنی

١. کار بر روی کلیدهای فشار قوی باید در حضور افراد ماهر و با صلاحیت صورت گیرد و پس از

تعویض قطعات، صحت عملکرد توسط افراد مجاز یا بازرسان فنی تأیید شود.

٢. سکسیون رهای غیر قابل قطع زیر بار را حتما موقعی که جریان از آ نها نمی گذرد قطع کنید. چون این

کلیدها فاقد سیستم اطفاء جرق هاند و باز کردن آ نها زیر بار باعث انفجار و آت شسوزی می شود.

٣. قبل از کار روی کلید و پس از قطع آن، مطمئن شوید که کلید از تمامی منابع تغذیه –چه فشارقوی

و چه فشار ضعیف مربوط به سیستم کنترل آن‐ ایزوله شده است.

۴. در شبک ههای فشار قوی، معمولا از خازن استفاده می شود. قبل از کار بر روی یک بخش، حتما

تجهیزات را زمین کرده و خاز نها را دشارژ کنید.

۵. جهت گری سکاری کلید از گریس مخصوص استفاده کنید. گری سهای معمولی آت شزا هستند.

۶. بر روی کلیدهای قطع شده، از علام تها و هشدارهای مناسب استفاده کنید تا از عدم وصل احتمالی

کلید توسط همکاران مطمئن باشید. کلیدهای قطع شده را حت یالامکان قفل کنید تا امکان وصل کردن

آن برای دیگران وجود نداشته باشد و کلید آن را تا پایان کار نزد خود نگه دارید.

٧. قبل از وصل کلید به بقیه همکاران هشدارهای لازم را داده تا از وقوع حادثه برای دیگران جلوگیری

کرده باشید.

٨. ابزار کار را داخل و روی وسیله نگذارید. چون ممکن است فراموش کنید آ نها را بردارید. پس از

پایان کار مطمئن شوید که هیچ وسیل های را داخل تابلو جا نگذاشت هاید.

٩. بر روی کلیدهای فشار قوی، هی چگاه به تنهایی کار نکنید. توجه داشته باشید که احتمال اشتباه یک

نفر همواره بیشتر از اشتباه چند نفر است.

١٠ . فنر مربوط به مکانیزم قطع و وصل کلید را قبل از کار بر روی آن، دشارژ کنید.

قرار ندهید. کلید، حتما باید روی یکی از Racking ١١ . برای کار روی کلید، هیچگاه آن را در بین مسیر

حالات قطع و یا تست قرار داشته باشد.

در اثر جریان اتصال کوتاه، به عناصر سمی تجزیه می شود. در باز کردن کلید و کار بر SF ١٢ . گاز ۶

روی آن به این نکته توجه داشته و از حفاظ تهای مناسب استفاده کنید.

پس از انجام تست عایقی توسط دستگاه میگر، حتما عایق را دشارژ کنید. این کار را می توان با اتصال

یک تکه سیم به محل هایی که الکترودهای دستگاه میگر قرار گرفته بودند، انجام داد.


۱ دیدگاه

Post a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تعمیر الکتروموتور ایستگاهها CNG

ایران الکتریکال با تجربه تعمیر دهها دستگاه الکتروموتورهای کمپرسورهای ایستگاههای CNG و با تشخیص نقاط ضعف این الکتروموتورها در کمترین زمان ممکن و با تحویل یکدستگاه الکتروموتور به عنوان راه اندازی موقت ایستگاه توانایی همکاری با ایستگاههای CNG را دارا میباشد.